Kısa cevap: Yavru kediler tuvalet alışkanlığını annelerinden içgüdüsel olarak alır; sizin yapmanız gereken tek şey doğru kutuyu doğru yere koyup yolu göstermek. Benim deneyimimde sağlıklı bir yavru, kum kutusuyla tanıştırıldıktan sonra genellikle iki ile yedi gün içinde düzenli kullanmaya başlıyor. Kedi tuvalet eğitimi, köpek eğitiminden çok farklı: burada komut vermek yerine ortamı kediye göre ayarlıyorsunuz.
İlk yavrumu eve getirdiğimde en büyük hatam, kutuyu evin en uzak köşesine, banyonun arkasına koymak olmuştu. Kedi yavrusu iki gün boyunca kutuyu hiç bulamadı ve halının kenarına kaçırdı. Bunu ben "inatçılık" sandım, oysa mesafe sorunuydu. Sonra kutuyu yavrunun uyuduğu odanın içine, mama kabından uzak bir köşeye taşıdım; aynı akşam kendisi girip kullandı.
Yavru bir kedi tuvaleti geldiğini çok geç fark eder ve çok az yol yürüyebilir. Bu yüzden ilk haftalarda kediyi küçük bir alanda tutmanızı öneririm — bir oda yeterli. Alan genişledikçe kutu sayısını artırırsınız. Genel kural: kedi sayısı + 1 kadar kutu. Tek kedi için iki kutu, iki katlı evde her katta bir tane.
Yavrular için kenarları alçak, üstü açık kutular en iyisi. Kapalı ve kapılı modeller şık görünüyor ama küçük bir kedi için karanlık bir mağara gibi; ayrıca koku içeride birikiyor. Ben kapalı modele ancak kedi bir yaşını geçtikten ve alışkanlığı tamamen oturttuktan sonra geçiyorum.
Kum konusunda deneyimim şu yönde: yavrular ince taneli, topaklanan, kokusuz bentonit kumu tercih ediyor. Parfümlü kumlar bize hoş gelir, kediye kimyasal kokar. Kristal (silika) kumların keskin dokusu bazı yavruların patisini rahatsız ediyor. Kum derinliği 3-4 santim yeterli; çok derin olursa yavru içine gömülüyormuş hissiyle kutuyu terk edebiliyor.
| Durum | Uygun seçim |
|---|---|
| 8-12 haftalık yavru | Alçak kenarlı açık kutu, ince bentonit kum |
| Çok küçük yavru (patisini yalıyor) | Topaklanmayan, doğal kum ya da pelet |
| Yetişkin, alışkanlığı oturmuş kedi | Büyük kutu, isterse kapalı model |
Uyguladığım sıra şu:
Kaza olacak, bunu baştan kabul edin. Benim ilk yavrumda üç kaza yaşandı ve hepsi benim hatamdı. Önemli olan tepkiniz:
Kediler bizden çok daha titiz. Kutuyu günde en az bir kez, ideal olarak iki kez topaklardan arındırıyorum. Haftada bir kumu tamamen boşaltıp kutuyu ılık su ve kokusuz sabunla yıkıyorum. Kutu kirliyse kedi başka yer arar — bu, "eğitim bozuldu" sanılan durumların en yaygın sebebi.
Alışkanlığı oturmuş bir kedi birdenbire kaçırmaya başlıyorsa bu bir davranış meselesi olmayabilir. İdrar yolu enfeksiyonu, kristal oluşumu, ishal veya kabızlık kutuyu acıyla ilişkilendirmesine yol açar. Kedinin kutuda uzun süre çömelip bir şey çıkaramaması, idrarda kan görülmesi ya da kutuya girerken miyavlaması acil belirtidir. Düzenli sağlık kontrolleri bu tür sorunları erken yakalamanızı sağlıyor; ayrıca beslenme düzeninin — özellikle yeterli su alımının — idrar sağlığıyla doğrudan bağlantısı var.
Dört haftadan itibaren kum kutusunu keşfedebilirler. Eve yeni gelen 8-10 haftalık bir yavru zaten annesinden temel davranışı öğrenmiş olur; siz sadece ortamı hazırlarsınız.
Çok küçük yavrularda görülebilir. Topaklanan bentonit yutulursa risklidir; geçici olarak doğal lif veya pelet kuma geçin, kedi büyüdükçe normal kuma dönebilirsiniz. Israrla sürüyorsa veterinere danışın, mineral eksikliği olabilir.
Hayır.